سارکوپنی چیست

بررسی شیوع، عوامل خطر و پیامدهای تحلیل عضلات در دوران سالمندی

سارکوپنی چیست و چرا باید آن را جدی گرفت؟
با افزایش سن، تغییرات زیادی در بدن اتفاق می‌افتد؛ یکی از مهم‌ترین آنها کاهش تدریجی توده و قدرت عضلات است. اما اگر این روند از حد طبیعی فراتر برود، ممکن است فرد به سارکوپنی (Sarcopenia) مبتلا شده باشد.
سارکوپنی یک اختلال مرتبط با افزایش سن است که با کاهش توده عضلانی، قدرت عضلات و عملکرد فیزیکی همراه است و می‌تواند توانایی فرد برای انجام فعالیت‌های روزمره را کاهش دهد.
یک مرور نظام‌مند منتشرشده در ژورنال معتبر Metabolism، با بررسی داده‌های حاصل از متاآنالیزهای مختلف، شیوع سارکوپنی، عوامل خطر و پیامدهای آن را بررسی کرده است. بر اساس این مطالعه، حدود ۱۰ تا ۱۶ درصد سالمندان در سراسر جهان تحت تأثیر سارکوپنی قرار دارند.

سارکوپنی فقط به معنی لاغر شدن کم حجم شدن بدن نیست!
یکی از نکات مهم درباره سارکوپنی این است که نباید آن را صرفاً با «کم شدن حجم عضلات» یکی دانست.
ممکن است فردی وزن طبیعی داشته باشد یا حتی اضافه‌وزن داشته باشد، اما قدرت و عملکرد عضلات او کاهش یافته باشد.
به همین دلیل، ارزیابی سلامت عضلات تنها با مشاهده ظاهر بدن یا اندازه‌گیری وزن و شاخص توده بدنی (BMI) کافی نیست.
در ارزیابی سارکوپنی معمولاً عواملی مانند:
• قدرت عضلانی
• توده عضلانی
• عملکرد فیزیکی
• توانایی راه رفتن و انجام فعالیت‌های روزمره
اهمیت دارند.

میزان شیوع سارکوپنی
بر اساس مطالعه Yuan و Larsson، شیوع سارکوپنی در سالمندان در مطالعات مختلف متفاوت بوده و این تفاوت تا حد زیادی به جمعیت مورد بررسی و معیار تشخیصی مورد استفاده بستگی دارد.
با این حال، برآورد کلی نشان می‌دهد که حدود ۱۰ تا ۱۶ درصد سالمندان جهان با سارکوپنی مواجه هستند.
اما موضوع زمانی جدی‌تر می‌شود که به افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن یا شرایط پزشکی خاص نگاه کنیم.
در این مطالعه، شیوع سارکوپنی در گروه‌های بیمار بیشتر از جمعیت عمومی گزارش شده است؛ برای مثال، میزان گزارش‌شده از حدود ۱۸ درصد در افراد مبتلا به دیابت تا ۶۶ درصد در بیماران مبتلا به سرطان مری غیرقابل جراحی متغیر بوده است.
چرا این موضوع مهم است؟
زیرا کاهش عضلات فقط یک تغییر ظاهری نیست.
عضلات در حفظ تعادل، راه رفتن، جابه‌جایی، استقلال فرد و انجام فعالیت‌های روزمره نقش اساسی دارند.
بنابراین، کاهش قدرت عضلات می‌تواند به مرور زمان فرد را از یک زندگی مستقل به سمت وابستگی بیشتر به دیگران سوق دهد.
عوامل خطر سارکوپنی چیست؟

بر اساس یافته‌های این مرور، چند عامل با افزایش خطر سارکوپنی ارتباط داشته‌اند:
۱. تغذیه نامناسب
عضلات برای حفظ ساختار و عملکرد خود به دریافت کافی انرژی و مواد مغذی نیاز دارند.
کمبود دریافت غذایی، سوءتغذیه و دریافت ناکافی پروتئین می‌توانند سلامت عضلات را تحت تأثیر قرار دهند.
بنابراین، پیشگیری از سارکوپنی فقط با ورزش انجام نمی‌شود و تغذیه مناسب نیز بخشی از مسیر حفظ سلامت عضلات است.
۲. کم‌تحرکی
عضله برای حفظ قدرت و حجم خود به استفاده منظم نیاز دارد.
کاهش فعالیت بدنی، بی‌تحرکی طولانی‌مدت و کاهش مشارکت در فعالیت‌های روزانه می‌توانند زمینه را برای کاهش عملکرد عضلات فراهم کنند.
به همین دلیل، حفظ فعالیت بدنی متناسب با توانایی فرد در دوران سالمندی اهمیت زیادی دارد
۳. دیابت
در این مرور، دیابت نیز با افزایش خطر سارکوپنی ارتباط داشته است. همچنین شیوع سارکوپنی در افراد مبتلا به دیابت قابل توجه گزارش شده است.
این موضوع اهمیت توجه همزمان به سلامت متابولیک و عضلات را نشان می‌دهد.
۴. الگوی خواب نامناسب
نکته جالب این مطالعه، ارتباط مدت خواب بسیار کم یا بسیار زیاد با افزایش خطر سارکوپنی است.
البته باید توجه داشت که این ارتباط به معنی اثبات رابطه علت و معلولی نیست و نویسندگان نیز بر نیاز به مطالعات آینده برای روشن‌تر شدن این رابطه تأکید کرده‌اند.
۵. سیگار
سیگار کشیدن نیز در این مطالعه با افزایش خطر سارکوپنی ارتباط داشته است.
سارکوپنی چه پیامدهایی خواهد داشت؟
اهمیت سارکوپنی زمانی بیشتر مشخص می‌شود که پیامدهای احتمالی آن را در زندگی روزمره ببینیم.
این اختلال با افزایش خطر مشکلات مختلفی ارتباط مستقیم دارد، از جمله:
۱.افتادن و شکستگی
کاهش قدرت عضلات و عملکرد فیزیکی می‌تواند توانایی فرد برای حفظ تعادل و واکنش مناسب هنگام از دست دادن تعادل را کاهش دهد.
۲.کاهش استقلال فردی
فعالیت‌هایی مانند بالا رفتن از پله، بلند شدن از صندلی، راه رفتن، حمل وسایل و انجام امور شخصی ممکن است دشوارتر شوند.